Aansluitingsnetwerk Voortgezet Onderwijs – Hoger Onderwijs Fryslân

Manifest voor het Nieuwe Leerjaar

– Het pleidooi voor een extra jaar voor havist-hbo’ers –

Scholen doen veel om leerlingen van het voortgezet onderwijs tot succesvolle studenten in het hoger beroepsonderwijs te maken. Open dagen, meeloopdagen, proefstuderen, intakes, loopbaanoriëntatie, studiekeuzechecks, studiebegeleiding van studenten: slechts een greep uit de activiteiten. Toch krijgen we in ons land de aansluiting tussen voortgezet onderwijs en hbo nog niet goed genoeg geregeld. Hoe kan dit beter, te beginnen in de komende kabinetsperiode?

In onze middelbare- en hogescholen houden we ons al vele jaren intensief met deze vraag bezig. Met veel inspanningen weten we het in onze regio dan ook enkele procentpunten beter te doen dan het landelijk gemiddelde. Daar zijn we trots op. Maar we zijn beslist niet tevreden. Er blijft te veel talent verloren gaan.
De belangrijkste feiten:

  • Havo-4 kent de meeste zittenblijvers in het voortgezet onderwijs (ca. 15%).
  • De uitval en switch in het hbo zijn groot: vier van de 10 havist-hbo’ers vallen uit of zitten bij de verkeerde opleiding.
  • Het studiesucces kan en moet écht beter: na vijf jaar studie heeft slechts ongeveer 35% van de mannelijke havist-hbo’ers een bachelorsdiploma gehaald en ongeveer 55% vrouwelijke. Dat is uiteraard een significant verschil.
  • Zowel leerlingen als leraren hebben op het havo te weinig tijd voor studie- en loopbaanoriëntatie.
  • Op het havo is te weinig tijd om hbo studievaardigheden te verwerven.
  • In het hbo hebben studenten te weinig tijd om de noodzakelijke studievaardigheden te verwerven.
  • Uit breinonderzoek is gebleken dat jongeren later volwassen worden dan we jaren geleden dachten. Terwijl het onderwijsbeleid nog steeds gebaseerd is op de misvatting dat “gras sneller gaat groeien, als je eraan trekt”.

Het Nieuwe Leerjaar

Er moeten wat ons betreft verdergaande maatregelen genomen worden. Een maatregel is het gunnen van een extra jaar aan havisten/hbo-studenten. We noemen dat het Nieuwe Leerjaar. Het is een flexibel extra leer/collegejaar dat een leerling/student deels in het havo en deels in het hbo kan inzetten. Een soort “pop-up” jaar. Het Nieuwe Leerjaar zou in het nieuwe regeerakkoord opgenomen moeten worden.

De belangrijkste voordelen van het Nieuwe Leerjaar:

  • Het havo blijft vijf jaar, maar havo-leerlingen die dat nodig hebben kunnen het Nieuwe Leerjaar deels inzetten om óf extra door de stof heen te gaan voor het examenjaar óf zich extra te oriënteren op de vervolgstudie.
  • Hogescholen kunnen samen met de aanstaande studenten afspreken om dat Nieuwe Leerjaar deels in te zetten voor oriëntatie op de vervolgstudie en daarmee hbo studievaardigheden te verwerven.

De resultaten van het Nieuwe Leerjaar:

  • Minder zittenblijvers in het havo.
  • Minder uitvallers in het hbo en een hoger studiesucces.

Minder zittenblijvers, minder uitval en een groter studiesucces leveren middelen op om het Nieuwe Leerjaar mogelijk te maken.
Daarnaast is het belang voor de leerlingen/studenten en de samenleving zo groot, dat zo nodig extra middelen meer dan gerechtvaardigd zijn. (Overigens heeft de aansluiting van het mbo op het hbo eveneens de nodige uitdagingen: een situatie die ook een pleidooi voor een extra jaar waard is.)

En wat zou het mooi zijn om zowel scholen voor voortgezet onderwijs als hogescholen “eigenaar” te laten zijn van het Nieuwe Leerjaar. Zo bevorderen we ook dat de schotten tussen de onderwijssoorten weggenomen worden. En we willen en kunnen zo veel beter. Daar zullen onze leerlingen/studenten veel baat bij hebben.

Mocht men de invoering van het Nieuwe Leerjaar in het gehele land tegelijkertijd een te grote operatie ineens vinden, dan bieden we onze regio graag aan als proeftuin.

Leden stuurgroep Aansluitingsnetwerk VO-HO Fryslân:

Klaas-Wybo van der Hoek (voorzitter Aansluitnetwerk, vicevoorzitter college van bestuur Stenden hogeschool)
Simone Schoonhoven (hoofd Lerarenopleidingen, NHL hogeschool)
Tjalling Huisman (domeindirecteur Animals and Business, Hogeschool Van Hall Larenstein)
Lieuwe Miedema (conrector Leeuwarder Lyceum, vertegenwoordiger Pompeblêd scholengroep)
Sjouk Stelwagen (directie Simon Vestdijk, vertegenwoordiger Pompeblêd scholengroep)
Peter van de Peppel (teamleider havo Liudger, vertegenwoordiger Fricolore scholengroep)
Sjoerd Faber (adviseur van de stuurgroep; voorzitter decanenkring Friesland)
Bert Jan Flim (coördinator Aansluitnetwerk, docent en havo-coördinator Vavo, Friesland College)
Jelle Nauta (coördinator Aansluitnetwerk, docent LS&T, hogeschool Van Hall Larenstein)

Contact

Secretariaat Aansluitingsnetwerk VO-HO Fryslân
Postbus 1528
Telefoon: (058) 2846331
8901 BV Leeuwarden
Fax: (058) 2846423
E-mail: info@vo-ho.nl

Coördinator vanuit het VO: Bert Jan Flim
B.J.Flim@fcroc.nl

Coördinator vanuit het HO: Jelle Nauta
jelle.nauta@hvhl.nl

Meld u aan en ontvang meer informatie die aansluit op uw interesses.