Aansluitingsnetwerk Voortgezet Onderwijs – Hoger Onderwijs Fryslân

Bèta docentendag dinsdag 2 juli 2013

universiteit groningen       LOGO VOHO Fryslan

 untitled NHL 3    STENDEN   12274_Logo_VHL_2013

      

Locatie: Hogeschool Van Hall Larenstein, Agora 1, Leeuwarden

Organisatie:  Aansluitingsnetwerk vo-ho Fryslân  

Aanmelding: niet meer mogelijk

Contact: info@vo-ho.nl

Thema: Food

NB.  Deze studiedag is opgenomen in registerleraar.nl; deelnemers ontvangen certificaat

Programma (wijzigingen voorbehouden)

Ochtendprogramma

9:00       Inschrijving  en koffie / thee

9:25       Opening  in auditorium door Wendy Zuidema-Haans, directeur Life Sciences &   Technology

9:30       Inleiding over kansen voor hoger opgeleiden in de foodsector door de heer Jan Bles, directeur Friesland Campina

9:45       Interactief college in Nutrigenomics door Dr. Feike van der Leij, lector    Voeding & Gezondheid hogeschool Van Hall Larenstein

Er zijn diverse manieren om naar gezondheid en voeding te kijken. Systeembiologie combineert alle bèta disciplines om naar het leven te kijken. De clou is dat met moderne technieken naar totaalplaatjes wordt gekeken: genomics, transcriptomics, proteomics en metabolomics zijn allemaal “omics” woorden die we gebruiken om de verschillende niveaus waarop onderzocht wordt te benoemen. Een manier om de meerwaarde hiervan duidelijk te maken is het interactieve leermiddel “De Noord-Koreaanse DNA-chip”

10:30    Koffie / thee

10:45     Super Sectie Overleg  Natuurkunde / Scheikunde / Biologie / Wiskunde / NLT en O&O in vijftal parallelle sessies

In september 2013 gaan de nieuwe bètavakken van start (Wiskunde in 2015). Welke keuzes zijn gemaakt voor lesmaterialen? Welke modules en lesmaterialen worden vanuit universiteiten en hogescholen ondersteund?  Wat kunnen DOT’s bijdragen? Al deze vragen kunnen aan bod komen. Docenten wisselen ideeën, ervaringen en materialen uit.

11.45      Verzamelen Studiekantine

11:50     Kennismaking met experts uit onderzoeksinstellingen / bedrijfsleven. Keuze uit:

  • Excursie naar onderzoekslab Friesland Campina in Leeuwarden (Dr. Hans Cruijsen)
  • Excursie en inhoudelijke ontwikkelingen bij Dairy Campus (Dr. Kees de Koning)
  • Excursie naar Koopmans Meel in Leeuwarden (Jan Krijgsheld)
  • Open practicum in Water Applicatie Centrum (Wetsus / Van Hall Larenstein)
  • Rondleiding Wetsus
  • Presentatie/workshop over rol vakdocent bij studiekeuze (Hermien Miltenburg)

13:15     Lunch en informatiemarkt in studiekantine

Stands:

  1. CEW (Ewoud Westerhuis) /LS&T (Karin Brouwer) / Milieukunde (Paula van den Brink)
  2. Dairy campus (o.a. Gelein Biewenga, docent Dier- en veehouderij)
  3. VHL  aanbod, o.a. formats profielwerkstukken (Anna van Hout)
  4. Milieukunde met leskisten water / bodem ( Leo Groendijk)
  5. Vo-ho netwerk Noord / RUG  met jaaragenda vo-ho netwerk Noord (Renske de Jonge)
  6. WU aanbod (Hermien Miltenburg)
  7. Wetsus (Jos van Dalfsen)
  8. VHTO, meisjes voor Techniek (Cristien van Dijk)
  9. DOTs  (o.a. Gabriela Leusink, docent chemie LS&T)
  10. NLT-stand met tools voor leerlijnen, kwaliteit toetsen.
  11. Game bij NLT module Het beste ei (Friso Roolvink)
  12.  3D printer (Tobias Strating, Milieukunde student en mede ontwikkelaar NLT module 3D printer)

Middagprogramma:  workshops

NLT/O&O Wi / WiD Na/Inf Sk /NLT Bio/NLT   Overig
14:15 Workshop games bij NLT modules, o.a.   Het beste ei met Mart Mojet, VHL/RSG-Sneek Workshop afstandsleren via wiskunde D,   door studiestijgers, RUG Workshop Kennismaking met Arduino door   Sieberen Idzenga, RUG Workshop DOT scheikunde door Jan van   Lune, Stellingwerfcollege en Gabriela Leusink, VHL Workshop afstemming leerlijn NLT en   leerlijnen monovakken door Arjen Hartog, coördinator NLT-steunpunt Zeeland Masterclass Meisjes en techniek door   Cristien van Dijk, VHTO
15:15 Koffie / thee
15:30 Ontwikkeltraject module / O&O   opdracht rond 3D printer met Sieberen Idzenga, RUG Workshop start  DOT wiskunde met Dédé de Haan, NHL   hogeschool Workshop start DOT natuurkunde met Jan   Nijholt NHL hogeschool Moleculair koken: Peter Haadsma, Dr Nassaucollege Workshop start DOT biologie met Peter   Visser, Dingstede Masterclass Meisjes en techniek door   Cristien van Dijk, VHTO
16:30  Borrel in studiekantine  
 

Toelichting op programma

Bezoek en inhoudelijke ontwikkelingen bij Dairy Campus door dr. Kees de Koning

De Nederlandse zuivelketen met haar ruim 18.000 melkveehouders staat voor een grote uitdaging: Werken aan een duurzame ontwikkeling en gelijktijdig haar positie in een globaliserende wereld versterken en uitbreiden. Om deze uitdaging aan te gaan is samenwerking tussen alle spelers in de melk- en zuivelketen cruciaal.

Dairy Campus is de plek waar al die spelers samenkomen. Het is een inspirerende ontmoetingsplek voor iedereen die iets met de zuivelketen te maken heeft. Er worden innovatieve projecten ontwikkeld die bijdragen aan een gezonde en rendabele zuivelketen.  Bovendien biedt Dairy Campus kansen aan toptalenten om zich te ontwikkelen.

Studenten en professionals kunnen er terecht voor opleidingen, stages en afstudeertrajecten. Onderzoekers hebben er de mogelijkheid baanbrekend onderzoek te doen. En het bedrijfsleven wordt er gestimuleerd vernieuwende projecten te realiseren.

Allemaal om er voor te zorgen dat er ook in de toekomst voldoende, gezonde en veilige melk, geproduceerd wordt met respect voor mens, dier en milieu.
Voorbeelden  van recente projecten vindt u op: www.dairycampus.com.

Presentatie / workshop studie kiezen door Hermien Miltenburg, VHL/WU
Het kiezen van een studie is lastig. Leerlingen vragen steeds meer om coaching en advies bij hun ouders en hun mentoren/vakdocenten. De decaan heeft steeds minder tijd voor individuele leerlingen. De decaan kan proberen ouders een mentoren als partners een rol te geven in het studiekeuzeproces. Hogeschool Van Hall Larenstein heeft in samenwerking met Wageningen University een workshopcyclus ontwikkeld voor mentoren en vakdocenten. Deze training kan gegeven worden door de decaan (eventueel bijgestaan door de ontwikkelaars).
Hermien Miltenburg, een van de ontwikkelaars van de workshopcyclus, geeft een presentatie bedoeld voor decanen, mentoren en vakdocenten over de aspecten die vanuit het Hoger Onderwijs belangrijk zijn bij studiekeuze en hoe ouders hier een belangrijke rol in kunnen spelen (45 minuten). Mentoren en vakdocenten kunnen aansluitend een workshop volgen waarin ze opdrachten gaan doen (deels online) die bedoeld zijn om hen meer inzicht te geven in het studiekeuzeproces van hun leerlingen. Er zijn (gratis) materialen verkrijgbaar die decanen en mentoren op school uit kunnen delen aan ouders. Ook zijn er downloadbare presentaties voor ouders gericht op studiekeuze en studiesucces van hun kinderen.

Masterclass meisjes en techniek door Cristien van Dijk, VHTO
VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek, zet zich in om de participatie van meisjes en vrouwen aan de wereld van bètawetenschappen en techniek te vergroten.  De activiteiten van VHTO vallen onder het programma ‘school aan zet’. Deze sessie is een verkorte versie van de VHTO masterclass voor bètasteunpunten.

Hoewel steeds meer meisjes op havo- en vwo-niveau kiezen voor een natuurprofiel, blijft dit percentage nog steeds achter bij de jongens. Daarnaast is de doorstroom naar een bèta of technische vervolgopleiding vooral een punt van aandacht. Met 20% vrouwelijke bèta/technische studenten in het hoger onderwijs loopt Nederland achter bij andere landen. Deze ondervertegenwoordiging van meisjes en vrouwen in bèta en techniek wordt niet veroorzaakt doordat zij minder aanleg hebben, maar eerder door beïnvloeding van de omgeving. Dit betekent dat veel bèta/technisch talent bij meisjes onbenut blijft. Dit terwijl bèta/technische bedrijven een tekort aan gekwalificeerd personeel hebben en verwachten dat dit tekort in de toekomst alleen maar zal toenemen.

In deze sessie wordt ingegaan op de redenen waarom jongens en meisjes met name in Nederland zo verschillend voor bèta/techniek kiezen. En hoe kun je er als docent of toa aan bijdragen dat meisjes die talent hebben voor bèta/techniek dit talent ook benutten?

Workshop ARDUINO 
Arduino is een single-chip computer, die geschikt is voor een kennismaking met computer gestuurde systemen. We gebruiken de Arduino om een LED te laten flikkeren. Wat we daarbij leren over de hardware en de software kan daarna worden toegepast op ingewikkelder systemen : “the sky is the limit”.
Huugh Bons (Werkman college), Peter Struwe (Fablab) en Sieberen Idzenga (RUG)

Workshop 3D PRINTER / ZONNEBOOT
3D PRINTERS zijn volop in het nieuws. Om onze leerlingen een kans te geven om hiermee kennis te maken, wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van modules (vakken NLT en O&O, havo4 en vwo4), waarin een 3D Printer wordt toegepast bij het ontwerpen van en het doen van onderzoek aan zonnebootjes.

Na een korte schets van de opzet van de modules wordt aandacht gegeven aan de mogelijkheden van de 3D printer in het onderwijs.
Tobias Strating (hogeschool Van Hall Larenstein) en Sieberen Idzenga (RUG)

Workshop afstemming leerlijnen NLT en monovakken
Wanneer behandelt mijn collega wiskunde exponentiële modellen? En mijn collega biologie fotosynthese? Het vak NLT heeft een interdisciplinair karakter en dat maakt dat afstemming met de monovakken voortdurend speelt. Arjen Hartog  heeft in samenwerking met het landelijk coördinatiepunt NLT een Excel tool leerlijnen ontwikkeld waarmee docenten op een inzichtelijke wijze de onderwerpen van NLT modules en monovakken in beeld worden gebracht. Dit vraagt enige investering maar die verdient zich snel terug. Docenten kunnen efficiënter met de lestijd omgaan.  En het is pure winst als leerlingen merken dat dezelfde onderwerpen bij verschillende vakken aan de orde komen.

In deze workshop maakt u kennis met deze tool en bespreekt u de mogelijkheden met uw collega’s.
Arjen Hartog (docent NLT/biologie en NLT coördinator van Hogeschool Zeeland)

Workshop DOT scheikunde
Het DOT scheikunde heeft afgelopen jaar een aantal interessante opbrengsten opgeleverd.  Enkele voorbeelden: kennismaking met lesmaterialen nieuwe scheikunde van uitgevers, uitwisselen van ervaringen met nieuwe scheikunde, omzetten van propedeuse practicum naar havo/vwo en gebruik van werkwoorden in toetsen. Coach Jan van Lune stuurt het DOT scheikunde aan waaraan zo’n 12 docenten uit vo en 5 docenten uit hbo deelnemen. Het DOT is afgelopen jaar zes maal bijeen geweest op vrijdagmiddagen.

Jan van Lune en Gabriela Leusink hebben voor deze workshop een aantal nieuwe onderwerpen uit het hbo en vo geselecteerd voor het DOT scheikunde van komend jaar.  U discussieert mee welke onderwerpen voorrang hebben en over de wijze van aanpak en uitwerking.
Jan van Lune (Stellingwerf college / hogeschool Van Hall Larenstein) en Gabriela Leusink (hogeschool VHL/NHL hogeschool)

Workshops start DOT biologie
Het DOT-biologie  gaat komend jaar aan de slag met een groep docenten biologie van havo/vwo en hbo.  Hier volgen een aantal aandachtspunten die 2 juli aan de orde kunnen komen om keuzes te maken en om in het DOT concreet mee aan de slag te gaan.

  • Wat zijn thema’s  / modules uit het nieuwe examenprogramma biologie waar docenten mee aan de slag willen?
  • Bij welke onderwerpen ervaren docenten hbo problemen in de aansluiting? Hoe zijn deze onderwerpen in het vo aan de orde gekomen?
  • Wat is de behoefte aan ondersteuning voor profielwerkstukken? Wat kan het hbo bieden aan bijvoorbeeld inzet van studenten? Het Aansluitingsnetwerk heeft een format ontwikkeld waarmee leerlingen op pad kunnen om een echte opdrachtgever te zoeken. Dat kan ook voor biologie nader worden uitgewerkt.

Uiteraard zijn ook andere opties denkbaar. We verwachten 2 juli de keuzes concreter in beeld te hebben.
Peter Visser (CSG Dingstede / Hogeschool Van Hall Larenstein)

Workshop start DOT wiskunde
Het DOT-wiskunde  gaat komend jaar aan de slag met een groep docenten wiskunde  van havo/vwo en hbo.  Hier volgen een aantal aandachtspunten die 2 juli aan de orde kunnen komen om keuzes te maken en om in het DOT concreet mee aan de slag te gaan.

  • Wat zijn thema’s  / modules uit het nieuwe examenprogramma wiskunde waar docenten mee aan de slag willen?
  • Bij welke onderwerpen ervaren docenten hbo problemen in de aansluiting? Hoe zijn deze onderwerpen in het vo aan de orde gekomen?
  • Wat zijn de opbrengsten van de Google leergang? Hoe kunnen we deze uitrollen in de regio?

Uiteraard zijn ook andere opties denkbaar. We verwachten 2 juli de keuzes concreter in beeld te hebben.
Dédé de Haan (docent NHL eerstegraads lerarenopleiding wiskunde en verbonden aan Freudenthal Instituut)

Workshop start DOT natuurkunde
Het DOT-natuurkunde  gaat komend jaar aan de slag met een groep docenten natuurkunde  van havo/vwo en hbo.  Hier volgen een aantal aandachtspunten die 2 juli aan de orde kunnen komen om keuzes te maken en om in het DOT concreet mee aan de slag te gaan.

  • Wat zijn thema’s  / modules uit het nieuwe examenprogramma natuurkunde waar docenten mee aan de slag willen?
  • Bij welke onderwerpen ervaren docenten hbo problemen in de aansluiting? Hoe zijn deze onderwerpen in het vo aan de orde gekomen?
  • Wat is de behoefte aan ondersteuning voor profielwerkstukken? Wat kan het hbo bieden aan bijvoorbeeld inzet van studenten? Het Aansluitingsnetwerk heeft een format ontwikkeld waarmee leerlingen op pad kunnen om een echte opdrachtgever te zoeken. Dat kan ook voor natuurkunde nader worden uitgewerkt.

Uiteraard zijn ook andere opties denkbaar. We verwachten 2 juli de keuzes concreter in beeld te hebben.
Jan Nijholt (docent NHL eerstegraads lerarenopleiding Natuurkunde)

Workshop games bij NLT modules
Netwerk Noord ondersteunt  een game bij Het beste ei en de game Domus.  Deze laatste over energiebesparing sluit aan op ‘duurzame’ NLT modules zoals nul energiehuis.  De game bij NLT module Het beste ei is ontwikkeld in samenwerking met hogeschool Van Hall Larenstein. Leerlingen spelen in de game de rollen (o.a. levensmiddelenfabrikant, voedingskundige, bakker, transporteur) die  centraal staan in de module. In deze workshop maakt u kennis met de game en met ervaringen van leerlingen met deze game.

In hoeverre stimuleren games leerlingen om enthousiaster met modules aan de slag te gaan? Welke ervaringen zijn hier meer mee opgedaan? In de discussie komen deze vragen aan bod.
Mart Mojet (RSG Sneek / Hogeschool Van Hall Larenstein), Friso Roolvink (ontwikkelaar game Het beste ei)

Workshop moleculair koken
In de moleculaire gastronomie komen kok en wetenschapper, keuken en laboratorium samen. Bij moleculaire gastronomie worden gerechten onderzocht met de kennis en de instrumenten uit de natuurwetenschappen. Ook worden er nieuwe gerechten en technieken ontwikkeld. Het Spaanse restaurant El Bulli is zelfs zo bekend geworden door de bijzondere gerechten, dat er een film over gemaakt is.

Ik geef nu zo’n vier jaar samen met enthousiaste TOA’s een module NLT over moleculair koken in vwo 5. Deze module is niet de gecertificeerde module die (later) in Wageningen is ontwikkeld, maar een eigen concept. Ik wil in deze module mijn leerlingen leren om wetenschappelijk onderzoek te doen. Voeding is daarvoor een uitstekend onderzoeksgebied, omdat iedereen er wel iets van weet en iets mee heeft. Aan het begin van de module doen leerlingen een aantal proeven die redelijk voor gestructureerd zijn. Zo leren ze om een onderzoek op te zetten en kennis van met name scheikunde en biologie toe te passen. Ook maken ze kennis met een aantal bijzondere technieken zoals spherificatie en het gebruik van een kidde. Aan het eind van de module doen leerlingen een eigen onderzoek, waarvan ze de onderzoeksvraag zelf moeten bedenken. Dit kan het verbeteren van een recept zijn, maar ook het ontwikkelen van een nieuw product. Dit wordt gepresenteerd in de vorm van een wetenschappelijk artikel. Voor sommige leerlingen is de module een inspiratie voor het profielwerkstuk.

In deze workshop vertel ik wat we in deze module doen en laat een aantal producten zien. U kunt onderdelen van mijn module gebruiken voor NLT, maar ook bij biologie en scheikunde, waar onderzoeksvaardigheden een onderdeel van het examenprogramma vormen. Deelnemers aan de workshop gaan ook zelf een experiment doen.
Peter Haadsma (docent scheikunde, Dr Nassau college)

 

Contact

Secretariaat Aansluitingsnetwerk VO-HO Fryslân
Postbus 1528
Telefoon: (058) 2846331
8901 BV Leeuwarden
Fax: (058) 2846423
E-mail: info@vo-ho.nl

Coördinator vanuit het VO: Bert Jan Flim
B.J.Flim@fcroc.nl

Coördinator vanuit het HO: Jelle Nauta
jelle.nauta@hvhl.nl

Meld u aan en ontvang meer informatie die aansluit op uw interesses.